Nar Mektep Derneği

EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

Emzirme bebeğin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için en uygun beslenme yöntemidir. Anne ve bebeğin sağlığı üzerinde biyolojik ve psikolojik bir etkiye sahiptir. Emzirme sırasındaki enerji ve besin öğeleri ihtiyacı gebelikte olduğundan daha fazladır. Gebelikte iyi beslenme ile emziklilikte gereksinmeyi kısmen karşılayabilecek yağ deposuna sahip olunur. Laktasyon (emziklilik) döneminde süt üretimi için gerekli olan enerjinin kaynağı maternal (anne) yağ dokusu ve maternal beslenmedir. Anne salgıladığı sütün karşılığı olan enerji, protein, mineral ve vitaminleri sağlamak için yeterli ve dengeli beslenmelidir. Aksi durumda;

  • Kadın kendi vücut depolarını harcar.
  • Sağlığı bozulur.
  • Yetersiz süt salgılanmasına neden olur.

LAKTASYONUN FİZYOLOJİK KONTROLÜ

Prolaktin

  • Süt yapımını sağlar.
  • Sütün alveolar bölgeye taşınmasını sağlar.
  • Protein (kazein) ve yağ sentezini düzenler.
  • Süt proteinlerinden laktoalbumin ve laktozun dağılımını düzenler.

Oksitosin

  • Emzirme süresince süt salınımından ve sürekliliğinden sorumludur.
  • Bebek ve anne arasındaki iletişimi düzenler.

EMZİRMEYE BAŞLAMA ZAMANI

Bebek doğumu izleyen ilk yarım saat içinde çıplak şekilde anne memesine konulmalıdır. Bu durum anne ve bebek arasındaki psikolojik bağı sağlar. Prolaktin salınımını artırır. Süt yapımı başlar.

Emzirmeye başlamadan önce

  • Anne ellerini yıkamalıdır.
  • Meme başı temizlenmelidir.
  • Anne rahat bir yere oturmalı, sırtını bir yere dayamalı, oturduğu yer temiz ve yeterince sıcak olmalıdır.
  • Bebeğin burnu tıkalı olmamalıdır.

Emzirirken

  • Bebeğin yüzü ve bedeni anneye dönük şekilde tutulmalıdır.
  • Bebeğin başı annenin kolunun iç kısmına yerleştirilmeli, anne aynı kolu ve eli ile bebeği bacaklarından kavramalıdır.
  • Anne ve bebeğin göz teması önemlidir.
  • Meme ucu ve etrafındaki kahverengi kısım bebeğin ağzına yerleştirilir.
  • Bebeğin çenesi ile memenin arasında boşluk kalmamalıdır.
  • Bu emzirme tekniği ile meme başı reseptörleri uyarılır, süt yapımı ve salınımı artmış olur.

SÜT YAPIMI VE SALINIMININ ARTMASI İÇİN;

  • Doğumu takiben bebeğin emzirilmesi
  • Bebeğin her istediğinde (ağladığında) emzirilmesi
  • Annenin bebeği için yeterli süt üretebileceğine inanması
  • Her emzirmede en az 10 dakika, bebek büyüdükçe 20 dakika emzirilmesi
  • Her emzirmede farklı meme bile emzirmeye başlanması
  • Emziklilik döneminde annenin yeterli ve dengeli beslenmesi önemlidir.

        LAKTASYON SÜRECİNDE ENERJİ ALIMI

Kadın günde ortalama 700-800 mL süt salgılar. Bu sütün karşılığı olan enerji ve besin öğeleri ihtiyacı emziklilik döneminde de normal gereksinmeye ek yapılarak artırılmalıdır.

Emziren kadının günde ortalama 2500-2800 kkal ve 80 g'ın üzerinde kaliteli protein içeren, vitamin ve mineral içeriği yüksek dengeli bir diyet alması önemlidir.

Bu dönemde kesinlikle düşük enerjili zayıflama diyetleri uygulanmamalıdır. Enerji alımı günlük 1800 kkal'ın altına düşerse vücut için gerekli olan besin öğeleri yeterli düzeyde alınamamaktadır.

         MATERNAL YAĞ ALIMI VE ANNE SÜTÜ

Maternal diyet yağ örüntüsü ile anne sütünün yağ örüntüsü benzerdir. Diyetin LCPUFA miktarı arttıkça anne sütünün LCPUFA miktarı artar.

Diyetle PUFA arttıkça; süt miktarı, sütün PUFA miktarı ve sütün toplam yağ miktarı artar.

        MATERNAL PROTEİN ALIMI VE ANNE SÜTÜ

Araştırmalar sınırlıdır. Fakat protein alımının azalması ile süt hacmi azalır.

       MATERNAL SIVI ALIMI VE ANNE SÜTÜ

Sıvı alımı arttığında sütün salınımı artar. Sütün bileşimi etkilenir. ( laktoz miktarı düşer.)

Sıvı alımı azaldığında sütün vitamin ve mineral düzeyini etkileyebilir. Osmolalite artar. Elektrolit konsantrasyonu artar.

Tüketilebilecek en uygun sıvılar:

  • İçme suyu
  • Taze meyve suları
  • Süt, sütlü içecekler
  • Ayran, kefir vb
  • Düşük yağlı/ yağsız süt

Sınırlı veya kullanılmaması gereken içecekler:

  • Kolalı içecekler
  • Gazozlar
  • Çay ve kahve
  • Enerji içecekleri ( katkı maddeleri ve kafein içeriği nedeniyle)
  • Alkol ( nörotoksik etki)
  • Diyet içecekleri ( yapay tatlandırıcılar nedeniyle)

     MATERNAL DİYET VE ANNE SÜTÜ VİTAMİN – MİNERALLERİ

Maternal diyetin vitamin ve mineral miktarı anne sütü vitamin ve mineral düzeyini etkileyebilir.

Maternal diyetten etkilenenler:

  • Yağda eriyen vitaminler (A, D, K)
  • B1, B2, niasin, B6, B12, C vitamini
  • İyot, selenyum

Maternal diyetten etkilenmeyenler:

  • E vitamini, folik asit
  • Demir, kalsiyum, çinko, bakır

EMZİRMEDE İSTENEN UYGULAMALAR VE YARARLARI

  • Anne yeterli süt üretebileceğine inanmalıdır.
  • Yeterli süt emzirmeye bağlıdır.
  • Önce bir meme, doymazsa diğeri emzirilmelidir.
  • Önceden sağılmış süt 3 saat oda ısısında, 3 gün buzdolabında, 3 ay derin dondurucuda bozulmadan saklanabilir.
  • Bebek her istediğinde emzirilmelidir.
  • Hasta ve yorgun bebekler sık aralıklarla ve azar azar emzirilmelidir.

ÖNERİLER

  • Doğum sonrası annenin her türlü rahatı sağlanmalıdır.
  • Anne sütü alan çocuğa ek besin 4-6 ayda verilir.
  • 6-9 aylık çocuklar anne sütü dışında günde 3-4 öğün ek besin alabilirler.
  • Anne ve bebek aynı odada kalmalıdır.
  • Şekerli su, hazır mama verilmemelidir.
  • Bebek ağladıkça emzirilmelidir.
  • Yapay beslenme sadece emzirme olanağı olmayan annelere anlatılmalıdır. ÖZENDİRİLMEMELİDİR.

KAYNAKÇA:

  • Prof. Dr. Gülden KÖKSAL ve Prof. Dr. Hülya Gökmen ÖZEL, Çocuk Hastalıklarında Beslenme ( Hatipoğlu Yayınevi , 2019)

Esmanur Çankay

Yorum Gönder

Güvenlik Kodu 10 + 2 = ?
Bu site, Bulut Web Site Logo Web Tasarım Sistemi kullanmaktadır.
Canlı Yardım
UA-129914042-2